Les relations franco-turques à l'epoque du Général De Gaulle (1958-1969)

par Gulnihal Zora

Thèse de doctorat en Histoire des relations internationales

Sous la direction de Jean-Marc Delaunay.

Thèses en préparation à Paris 3 , dans le cadre de École doctorale Études anglophones, germanophones, et européennes (2009-2015 ; Paris) , en partenariat avec Équipe de recherche Intégration dans l'espace européen (Paris) (equipe de recherche) depuis le 09-12-2009 .


  • Résumé

    Les relations franco-turques à l'époque du Général de Gaulle (1958-1969) qui commencèrent avec la contribution de René Massigli et qui se sont poursuivies avec notamment le voyage officiel du Général en Turquie. Peut-on parler d'un rapprochement des deux pays au moment gaullien ? Est-ce que l'on peut comparer la vision gaullienne et le kémalisme ? Quel est l'avis de Charles de Gaulle sur la Turquie d'Atatürk ? Est-ce que la situation respective de la france et de la turquie moderne leurs offrent les meilleures raisons de rapprocher leurs politiques lors de la période 1940-1968 ? Comment De Gaulle, qui pense que le système des blocs formés autour des hégémonies divise l'Europe et s'étend sur l'Orient et qui doit faire place à la détente, l'entente et la coopération internationale, voyait le rôle de la Turquie à cette époque là ? Les conséquences de ces relations entamées entre la France et la Turquie à l'époque du Général de Gaulle et qui s'étendent jusqu'à aujourd'hui en tant qu'effet de cette vision gaullienne sont plus importantes que ce qu'on peut penser. La saison de la Turquie en France, décidée par l'initiative du président Chirac, qui est qualifié de vrai gaullien et qui souhaitait que le peuple français connaisse davantage la Turquie, est un des résultats les plus visibles des relations franco-turques. Aujourd'hui, la France s'oppose farouchement à l'entrée de la Turquie dans l'Union européenne alors que Charles de Gaulle, le héros de la libération française, le pionnier de la nouvelle France et le fondateur de la Cinquième République, soutenait une Turquie dans l'Europe. Quelles sont les autres conséquences de la vision gaullienne dans la politique extérieure française et plus généralement dans les relations franco-turques ? Il est nécessaire, pour répondre à ces questions, d'analyser la politique étrangère des différents chefs d'état de la France sous la Cinquième république, les décisions qu'ils ont pris, les différents contextes dans lesquels ils étaient et l'évolution de cet héritage gaullien quant à sa politique face à la Turquie.

  • Titre traduit

    Franco-Turkish relations in the era of General de Gaulle from 1958 to1969


  • Résumé

    The relationship between France and Turkey are one of the longest diplomatic relations of French and Turkish history. By a diplomatic character, René Massigli, these relationships were revived. His short stay in Ankara between 1939-1940, during the first two years of Second World War, constitutes a transition period. He was appointed ambassador to Ankara, which is the capital of the newly created modern Turkey by Atatürk. Also, the official visit of De Gaulle to Turkey in 1968, is a milestone in the relations between two countries. Can we speak of a rapprochement between the two countries in the de Gaulle era? What is the opinion of De Gaulle on Atatürk's Turkey? Did their respective situations provide them an opportunity to converge thier foreign policies in the 1940-1968 period? How did De Gaulle in whose opinion international blocks formed around hegemonies divided Europe and spanned towards the East should give way to détente, understanding and international cooperation see Turkey ?The most important issue in this context is that the consequences of this Gaullist vision still survives today. The Season of Turkey in France in 2011, initiated by a decision of President Chirac who has regarded as a true Gaullist, is one of the most tangible results. What other consequences of this vision on the French foreign policy, and especially on the Franco-Turkish relations can be seen today?

  • Titre traduit

    Charles de Gaulle dönemi Fransa-Türkiye İlişkileri (1958-1969)


  • Résumé

    Türkiye-Fransa diplomatik ilişkileri, Fransız tarihinin en uzun ilişkileridir. İki ülke arasındaki bu ilişkiler, Diplomatik bir karakter olan René Massigli sayesinde canlanmıştır. Hemen İkinci Dünya Savaşı öncesindeki kısa sureli kalışı bu önemli dönemin dönüm noktası olmuştur. Atatürk tarafından kurulan modern Türkiye’nin yeni başkenti Ankara’ya Büyükelçi olarak atanmıştır. Buna benzer şekilde, 1968 yılında General de Gaulle tarafından Türkiye’ye gerçekleştirilen resmi ziyaret de bu ilke ilişkileri açısından bir başka önemli donum noktasıdır.Charles de Gaulle döneminde iki ülkenin stratejik yakınlaşmasından bahsedebilir miyiz? Bu yakınlaşmanın çeşitleri faktörleri ve sınırları nelerdir? 1960li yılların ortasından itibaren her iki ülkede de yükselişe geçen Amerikan karşıtlığı bu stratejik yakınlaşmada bir faktör olabilir mi? Avrupa’yı ikiye bölen ve Doğu’ya da uzanan iki kutuplu dünyanın yerini yumuşama, anlaşma ve uluslararası işbirliğine bırakması gerektiğini düşünen General de Gaulle, Türkiye’nin Avrupalılığı hakkında ne düşünüyordu? Bu sorular ışığında sorunsalımız şu şekilde somutlaşıyor: General de Gaulle’ün dünya görüşü Türkiye-Fransa ilişkilerini nasıl etkiledi?Bu görüşün sonuçlarının günümüze kadar uzanması, General de Gaulle döneminin ve vizyonunun Türkiye Fransa ilişkileri açısından en önemli sonuçlarından birisidir. 2011 yılında, gerçek bir gaullist olarak nitelendirilen Fransa Cumhurbaşkanı Chirac öncülüğünde gerçekleştirilen, gerçek amacının Türkiye’nin Fransızlar tarafından kültürel ve ekonomik faaliyetler aracılığı ile daha iyi tanınması olan “Türkiye sezonu”, General de Gaulle’ün günümüze kadar uzanan mirasıdır. Bu vizyonun, Fransız dış politikası ve özellikle Fransa-Türkiye ilişkileri üzerindeki diğer sonuçları ne ifade etmektedir?