Les réseaux culturels de la reine Marie Leszczyńska à la cour de Versailles. La vie musicale de la reine

par Agnieszka Samsel

Thèse de doctorat en Histoire

Sous la direction de Chantal Grell et de Maciej Serwański.

Soutenue en 2011

à Versailles-St-Quentin-en-Yvelines .


  • Résumé

    Le sujet de ce travail concerne les réseaux culturels de Marie Leszczyńska à la cour de Versailles et la vie musicale de la reine. Le premier chapitre présente la légende et la généalogie de Leszczyński, ainsi que les traditions culturelles de cette famille du XVIe jusqu’au XVIIIe siècle. La partie suivante est consacrée à la jeunesse et à l’éducation de Marie Leszczyńska, les projets concernant son avenir conçu par son père Stanislas Leszczyński. Ensuite, l’évènement du mariage de la princesse polonaise avec le roi de France et de Navarre – Louis XV. Le chapitre trois concerne l’organisation et le fonctionnement de la Maison de la Reine Marie, ainsi que sa comparaison avec celle de Marie-Thérèse d’Autriche, épouse du roi précédent, Louis XIV. La quatrième partie décrit l’activité et de la vie culturelle de Marie Leszczyńska à la cour de France. Nous découvrirons les bals, le théâtre, les fêtes somptueuses et les appartements de la reine. Le chapitre suivant présente la vie musicale de la reine. Le rôle de la musique à la cour de Versailles, les concerts organisés par Marie Leszczyńska, leur rythme et le répertoire. La dernière partie de la thèse concerne la vie musicale des enfants de Marie Leszczyńska et de Louis XV. Ensuite, dans l’épilogue, nous dévoilerons les circonstances de la mort en 1768 de Marie Leszczyńska reine de France et de Navarre. Une annexe riche en sources du XVIIIe siècle conclura cette thèse

  • Titre traduit

    Manifestations of Marie Leszczynska's cultural activity at the court of Versailles. The Queen's musical life


  • Résumé

    The dissertation entitled ‘Manifestations of Marie Leszczyńska’s cultural activity at the court of Versailles. The Queen’s musical life’ consists of six chapters and an epilogue. The first part concerns the genealogy of the Leszczyński house and the cultural traditions of the family passed down from generation to generation from the 16th to the 18th century. The second chapter is devoted to the youth and education of Marie Leszczyńska and the marriage of young Polish noblewoman to the king of France and of Navarre – Louis XV. The third chapter presents the organization and functioning of queen Marie’s court – Maison de la Reine. It also includes an attempt to compare its personnel to that of Marie Leszczyńska’s predecessor, Maria-Theresa of Spain, the wife of king Louis XIV. Another part of the dissertation deals with the cultural aspects of court entertainments in which Leszczyńska took part as the queen of France. It enumerates and describes the court balls, theatre, extraordinary feasts connected with, e. G. Weddings of the royal children or parties organized by the queen in her apartments. The fifth part presents Marie Leszczyńska’s passion for music, the role and position of music at the court of Versailles, the rhythm and repertoire of the concerts organized by the queen. The last chapter of the dissertation is devoted to the musical education of Marie Leszczyńska’s and Louis XV’s children, for whom music was a real life passion. The thesis ends with an epilogue, describing the circumstances of the death of Marie Leszczyńska, queen of France and of Navarre, in 1768. The dissertation also contains an abundant appendix based on 18th century source materials

  • Titre traduit

    = Przejawy kulturalnej dziatalnosci Marii Leszczyńskiej na dworze w Wersalu. Zycie muzyczne krolowej : thèse en co-tutelle


  • Résumé

    Rozprawa zatytułowana Przejawy kulturalnej działalności Marii Leszczyńskiej na dworze w Wersalu. Życie muzyczne królowej składa się z sześciu rozdziałów i epilogu. W pierwszej części przedstawiona została genealogia rodu Leszczyńskich i tradycje kulturalne tejże rodziny przekazywane z pokolenia na pokolenie od XVI do XVIII wieku. Kolejny rozdział poświęcony jest młodości i edukacji Marii Leszczyńskiej, oraz zaślubinom szlachcianki polskiej z królem Francji i Nawary – Ludwikiem XV. W rozdziale trzecim przedstawiono organizacje i funkcjonowanie dworu królowej Marii – Maison de la Reine, a także podjęto próbę porównania jego personelu do poprzedniczki Leszczyńskiej Marii Teresy hiszpańskiej, żony Ludwika XIV. Kolejny fragment rozprawy opisuje aspekty kulturalnych rozrywek dworskich, w których Leszczyńska uczestniczyła jako królowa Francji. Wymienione zostały i opisane dworskie bale, teatr, święta nadzwyczajne związane np. Z zaślubinami królewskich dzieci, czy też organizowane przez królową salony tzw. Apartamenty. W piątej części przedstawiono zamiłowanie Marii Leszczyńskiej do muzyki. Rola i miejsce muzyki na dworze w Wersalu, rytm i repertuar organizowanych przez królową koncertów. Ostatni rozdział rozprawy poświęcony został edukacji muzycznej dzieci Marii Leszczyńskiej i Ludwika XV, dla których muzyka była prawdziwą życiową pasją. Praca kończy się epilogiem, przedstawiającym okoliczności śmierci Marii Leszczyńskiej, królowej Francji i Nawary w 1768 roku. Do rozprawy dołączony został bogaty aneks bazujący na XVIII-to wiecznych materiałach źródłowych

Consulter en bibliothèque

La version de soutenance existe sous forme papier

Informations

  • Détails : 1 vol. (588 p.)
  • Notes : Publication autorisée par le jury
  • Annexes : Bibliogr. : p. 293-322

Où se trouve cette thèse ?

  • Bibliothèque : Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines. Service Commun de la Documentation. Bibliothèque universitaire pluridisciplinaire de Saint-Quentin-en-Yvelines.
  • Disponible pour le PEB
  • Cote : 944.035 SAM
Voir dans le Sudoc, catalogue collectif des bibliothèques de l'enseignement supérieur et de la recherche.